531-546-686

Adwokat spadkowy Toruń

Sprawy spadkowe rzadko są proste — zwłaszcza gdy w rodzinie jest konflikt lub spadek obejmuje nieruchomości i długi. Pomagam we wszystkich etapach: od stwierdzenia nabycia spadku, przez dochodzenie zachowku, po dział spadku i ochronę przed długami spadkowymi.

Umów konsultację Zadzwoń: 531-546-686

Od czego zacząć po śmierci bliskiej osoby?

Tuż po śmierci bliskiej osoby sprawy prawne są zwykle ostatnią rzeczą, o której chce się myśleć. Jednak niektóre terminy biegną od samego zgonu — ich zaniedbanie może kosztować realne pieniądze.

  1. Zabezpieczenie dokumentów — akt zgonu, akty urodzenia spadkobierców, akt małżeństwa spadkodawcy, testament (jeśli istnieje), dokumenty o majątku (akty notarialne, umowy bankowe)
  2. Ustalenie kręgu spadkobierców — z testamentu lub na podstawie dziedziczenia ustawowego
  3. Ocena stanu majątku — aktywa (nieruchomości, ruchomości, oszczędności) i długi (kredyty, pożyczki, zaległości)
  4. Decyzja o przyjęciu lub odrzuceniu spadku — termin 6 miesięcy od dowiedzenia się o powołaniu do spadku!
  5. Stwierdzenie nabycia spadku — przed sądem lub u notariusza (akt poświadczenia dziedziczenia)
  6. Zgłoszenie do urzędu skarbowego — podatek od spadku (z ulgą dla najbliższej rodziny)
  7. Dział spadku — jeśli jest więcej spadkobierców

Najważniejszy termin: 6 miesięcy na decyzję o odrzuceniu spadku. Jeśli nie zdążysz — uznaje się, że przyjąłeś spadek „z dobrodziejstwem inwentarza" (odpowiedzialność za długi ograniczona do wartości spadku, ale tylko wtedy, gdy nie było wiadomo o długach). Termin liczy się od dowiedzenia się o powołaniu, co nie zawsze znaczy od śmierci — ale ostrożnie.

Zachowek — kiedy przysługuje i ile wynosi

Zachowek to roszczenie pieniężne chroniące najbliższą rodzinę, gdy spadkodawca pominął ją w testamencie lub rozdysponował majątek darowiznami za życia. Zgodnie z art. 991 KC:

  • Uprawnieni do zachowku: zstępni (dzieci, wnuki), małżonek, rodzice (ci ostatni tylko jeśli dziedziczyliby z ustawy)
  • Wysokość zachowku: 1/2 tego, co uprawniony otrzymałby przy dziedziczeniu ustawowym (lub 2/3 — gdy jest małoletni lub trwale niezdolny do pracy)
  • Termin przedawnienia: 5 lat od ogłoszenia testamentu lub od dowiedzenia się o darowiźnie

Przykład: ojciec pozostawił dwoje dzieci i cały majątek zapisał w testamencie jednemu z nich. Drugie dziecko, przy dziedziczeniu ustawowym, miałoby 1/2 majątku. Zachowek wynosi więc 1/2 × 1/2 = 1/4 wartości majątku spadkowego.

Do obliczenia zachowku wlicza się darowizny uczynione przez spadkodawcę za życia — nawet te sprzed wielu lat. Zachowku można żądać od spadkobiercy testamentowego, a jeśli to nie wystarcza, także od obdarowanych. Sprawy o zachowek są często skomplikowane obliczeniowo — warto je prowadzić z pomocą adwokata.

Dziedziczenie: ustawowe vs testamentowe

Dziedziczenie ustawowe

Gdy spadkodawca nie pozostawił testamentu (lub testament jest nieważny), stosuje się Kodeks cywilny. Kolejność dziedziczenia:

  1. Małżonek + dzieci (i dalsi zstępni, gdy dziecko nie żyje)
  2. Małżonek + rodzice (gdy brak zstępnych)
  3. Rodzeństwo i jego zstępni
  4. Dziadkowie
  5. Pasierbowie
  6. Gmina lub Skarb Państwa

Dziedziczenie testamentowe

Spadkodawca ma swobodę testowania, ograniczoną prawem do zachowku najbliższej rodziny. Formy testamentu:

  • Holograficzny — własnoręczny, z datą i podpisem
  • Notarialny — najbezpieczniejszy, trudny do podważenia
  • Alograficzny — ustny, przed urzędnikiem gminy + 2 świadków
  • Ustny — w obawie rychłej śmierci, przy 3 świadkach (tylko w szczególnych warunkach)

Obszar działania

Sprawy prowadzę dla Klientów z: Torunia, Bydgoszczy, Grudziądza, Brodnicy, Inowrocławia, Ciechocinka, Chełmna, Chełmży, Golubia-Dobrzynia i okolic.

Najczęstsze pytania — prawo spadkowe

Zgodnie z art. 1015 § 1 KC — 6 miesięcy od dowiedzenia się o tytule powołania do spadku (zwykle od daty śmierci, ale nie zawsze). Odrzucenie składa się przed sądem lub notariuszem. Jeśli w tym terminie nie zrobisz nic, uznaje się, że przyjąłeś spadek z dobrodziejstwem inwentarza — odpowiadasz za długi do wartości otrzymanych aktywów. Jeśli przyjmiesz spadek wprost (bez ograniczenia), odpowiadasz za długi całym swoim majątkiem, bez ograniczeń.
Zstępnym (dzieci, wnuki), małżonkowi i rodzicom spadkodawcy — ale tylko wtedy, gdy dziedziczyliby z ustawy. Wysokość zachowku wynosi 1/2 tego, co uprawniony otrzymałby przy dziedziczeniu ustawowym (2/3 — jeśli uprawniony jest małoletni lub trwale niezdolny do pracy). Termin przedawnienia roszczenia o zachowek to 5 lat od ogłoszenia testamentu. Zachowku można dochodzić od spadkobiercy testamentowego, a w dalszej kolejności od obdarowanych.
Tak — o ile spełnia wymogi art. 949 KC: jest napisany w całości własnoręcznie, zawiera datę i jest podpisany przez spadkodawcę. Testament pisany na komputerze i tylko podpisany jest nieważny. Testament dyktowany innej osobie — też nieważny. Testament notarialny ma tę przewagę, że jest trudny do podważenia i notariusz weryfikuje zdolność spadkodawcy do czynności prawnych.
Dział spadku to formalne „rozdzielenie" majątku między spadkobierców. Może nastąpić umownie (jeśli wszyscy się zgadzają — u notariusza lub w zwykłej formie pisemnej, chyba że w skład spadku wchodzi nieruchomość) albo sądowo. Opłata sądowa to 500 zł (300 zł przy zgodnym wniosku). Dział może być połączony ze stwierdzeniem nabycia spadku i zniesieniem współwłasności.
Zależy, w jaki sposób spadek został przyjęty. Przyjęcie wprost — odpowiedzialność bez ograniczeń, całym swoim majątkiem. Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza — tylko do wartości otrzymanych aktywów. Odrzucenie — brak odpowiedzialności (ale trzeba pamiętać, że wtedy spadek idzie do kolejnych osób, np. dzieci). Od 2015 r. domyślne przyjęcie to „z dobrodziejstwem inwentarza" — ale trzeba zachować 6-miesięczny termin na świadomą decyzję.

Zobacz wszystkie pytania →

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Każda sprawa jest inna. Zadzwoń lub umów konsultację — ocenimy Twoją sytuację, omówimy strategię i ustalimy dalsze kroki. Konsultacja 300 zł, koszt wliczany w przypadku dalszej współpracy.

Umów konsultację Zadzwoń: 531-546-686
📞